Prilog poznavanju društvenog i porodičnog života na području Prusca

Sažetak

Cilj ovog rada je da se predstave pojedini segmenti društvenog i porodičnog života na području Prusca, na osnovu kratkotrajnog istraživanja provedenog 2008. i 2009. godine. Građa prikupljena tokom terenskog rada ukazuje na to da je područje Prusca bilo dobro organizovana lokalna za jednica sa razvijenim oblicima društvenog, ekonomskog i kulturnog života. Rad je podijeljen na nekoliko tematskih cjelina u kojima su opisani društveni odnosi u seoskoj zajednici, porodična zajednica te brak i bračni odnosi. Etnološko-folklorističko istraživanje, bolje reći rekognosciranje terena, obavljeno je u okviru projekta “Etnološko-folklorističke karakteristike Prusca i okoline” koji je izvršilo Odjeljenje za etnologiju Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine tokom 2008. i 2009. godine. Cilj mog istraživanja bio je da prikupim informacije o društvenom i porodičnom životu na području Prusca, u nastojanju da dobijem sliku o društvenom i porodičnom životu stanovnika Prusca, posmatranog kroz historijsku prizmu, kao i prizmu relacija prema opštim druš tvenim kretanjima. Pisanih izvora o društvenom i porodičnom životu na području Prusca nema, a pored oskudnih historijskih izvora i kratkog boravka na terenu, bilo je neophodno da se oslonimo na usmenu tradiciju i iskaze kazivača, što je imalo uticaja na valorizaciju prikupljenih i mjerljivih podataka. U nedostatku pisanih, historijskih izvora i više se oslanjajući na usmenu tradiciju, koja i ne seže puno unazad, nije bilo moguće dublje ulaziti u rekonstrukcije pojedinih vidova društvenog života, a naročito ne u njegovu cjelinu. Veoma važnu ulogu odigrala je vremenska ograničenost terenskog rada, jer bi za prikupljanje same građe, kao i za konstantno valorizovanje prikuplje nih podataka bili neophodni znatno duži boravak i neposredniji kontakt i neizostavno mnogo sistematičniji zahvat uz znatno veći broj uporedljivih i mjerljivih podataka. Koristeći prethodno objavljena istraživanja na području Prusca, drugu objavljenu literaturu koja se odnosi na porodični i društveni život te upitnike Etnološkog društva Jugoslavije (1963. god.), izradio sam upitnik s pitanjima u vezi s društvenim i porodičnim životom. Podaci na terenu prikupljani su metodama razgovora sa kazivačima (intervju) i neposrednim posmatranjem. Najveći broj ispitanika je starije dobi, rođenih u prvoj polovini ili sredinom 20. stoljeća. Prilikom istraživanja držao sam se jasno određenog vremenskog razdoblja – od Drugog svjetskog rata do 2008. godine.